Kamerleden Bosman en Van Helvert maken zich hard voor toekomst Nederlandse defensiesector

Kamerleden Bosman (VVD) en Van Helvert (CDA) hebben samen een initiatiefnota ingediend over een gelijk speelveld bij exportvergunningen voor de Europese defensie-industrie. Door de onvoorspelbare en bijzonder strikte Nederlandse interpretatie van de Europese exportcriteria wordt de Nederlandse industrie op achterstand gezet. Daarmee staan banen en innovatieve economische activiteiten onder druk, beargumenteren de indieners.

Om de Nederlandse positie binnen het Europese veiligheidsbeleid te versterken en een gelijk speelveld voor bedrijven te bevorderen, is het nodig om samen te werken met andere (grote) landen die al werken aan de onderlinge afstemming van hun exportcontrolebeleid, vinden de indieners. Nederlandse bedrijven riskeren buiten de boot te vallen als de overheid het bestaande wapenexportbeleid niet aanpast. Als er onzekerheid bestaat over een exportvergunning, kijk een geïnteresseerde kopen eerder naar een niet-Nederlandse concurrent. Dat gaat ten koste van de Nederlanden sector. 

Erkenning probleem

Het probleem dat de Kamerleden schetsen wordt breder erkend. De NIDV heeft zich in het verleden al verschillende malen uitgelaten over de problematiek van het ongelijke speelveld binnen Europa. Ook in het rapport van de directie Internationaal Onderzoek en beleidsevaluatie (IOB) van het ministerie van Buitenlandse Zaken van augustus 2020 wordt gepleit voor herziening van het wapenexportbeleid. 

De NIDV is blij met deze aandacht voor de problematiek. “De Europese Lidstaten gaan intensiever samenwerken, ook op materieelgebied. Dat heeft ingrijpende gevolgen voor de defensiesector, die zich daarop voorbereidt. Het is dan ook logisch dat het exportbeleid voor militaire goederen echt wordt geharmoniseerd” aldus directeur NIDV Ron Nulkes. “Bosman en Van Helvert hebben naar de problematiek van ondernemers geluisterd en daar is deze initiatiefnota het resultaat van.” 

Geen normale markt

De defensie-industrie is geen traditionele vrije markt zoals dat geldt voor andere industriële producten als auto’s, landbouwmachines of consumentenelektronica. Staten hebben veel invloed, omdat er andere regels gelden voor de aanschaf van militair materieel. Ook is er een aantal door staten gesteunde bedrijven op de defensiemarkt actief. De uitvoer van militair materieel is aan een bijzonder vergunningstelsel onderhevig. De NIDV onderkent het belang van goede regelgeving en controle op de handel van militaire- en dual-use goederen; de sector handelt daar ook naar. “Maar exportcontrole kan alleen effectief zijn wanneer dit in heel Europa op dezelfde manier wordt gedaan”, aldus Nulkes. 

Lees de Initiatiefnota.