Het NIDV Marinebouwcluster (NMC) lanceert een vernieuwd ambitiedocument onder de titel “Koers houden in woelige tijden – Samen bouwen aan maritieme soevereiniteit en Europese strategische autonomie.” Daarin onderstreept het cluster de urgentie om het Nederlandse maritieme ecosysteem te versterken, juist nu geopolitieke spanningen oplopen en de Europese defensiemarkt ingrijpend verandert. Eind januari nam Commandant Zeestrijdkrachten het ambitiedocument in ontvangst. Deze week ontvingen de leden van het NIDV marinebouwcluster het boekje tijdens de jaarvergadering.
Geopolitieke realiteit vraagt om nationale slagkracht
Nederland en Europa bevinden zich in een “perfecte storm” van dreigingen: oplopende spanningen met Rusland, strategische competitie met China en groeiende afhankelijkheid van kritieke grondstoffen. Tegelijkertijd wordt Europa steeds meer gedwongen om zijn eigen verantwoordelijkheid te dragen als het gaat om veiligheid.
De verhoogde defensiebudgetten en de nadruk op Europese strategische autonomie bieden kansen, maar zetten ook druk op snelle en effectieve samenwerking tussen overheid, Defensie en industrie. Het NMC ziet de Nederlandse marinebouwsector hierbij als een strategische pijler: een van de weinige domeinen waarin Nederland nog volledig zelfstandig kan ontwerpen, bouwen, integreren én onderhouden.
Bijdragen aan de doelstellingen van de Koninklijke Marine
Het ambitiedocument sluit nauw aan bij de strategische koers van de Koninklijke Marine, zoals verwoord door Commandant Zeestrijdkrachten vice‑admiraal Liebregs: altijd paraat zijn, 75% operationele vlootgereedheid en een toekomst waarin bemenste en onbemenste systemen samenwerken in een system‑of‑systems‑benadering.
Het Nederlandse maritieme ecosysteem kan hier direct aan bijdragen door:
- Slim onderhoud en digitalisering om levensduur en inzetbaarheid te vergroten
- Standaardisatie en automatisering voor structureel hogere operationele beschikbaarheid
- Kennisontwikkeling en opleidingen in nauwe samenwerking met Defensie en kennisinstellingen
- Innovatie in onbemande systemen en AI‑toepassingen om nieuwe operationele concepten te versnellen
Nationale kracht als basis voor Europese samenwerking
Europese consolidatie is alleen kansrijk als Nederland eerst zijn eigen marinebouwcapaciteit versterkt. Andere Europese landen – zoals Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden – werken al jaren met een prominente systeemwerf als nationaal ankerpunt.
Deze lijn zien we inmiddels ook terug in Nederlandse beleidsdocumenten zoals de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie en de Defensiestrategie voor Industrie en Innovatie.
Een sterke OEM-rol (Original Equipment Manufacturer) is volgens het NMC essentieel om Nederlandse belangen te borgen in toekomstige Europese projecten.
Intellectueel eigendom en kennispositie worden daarbij als strategische kern gezien. Het behoud van Nederlandse ontwerp‑ en integratiecapaciteit bepaalt volgens het NMC of Nederland een volwaardige partner blijft in Europese defensiesamenwerking.
Heldere rollen in een sterk ecosysteem
Het ambitiedocument beschrijft de verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen:
- Defensie als opdrachtgever én launching customer, cruciaal voor voorspelbare investeringscycli en internationaal visitekaartje
- Kennisinstellingen als bewakers van de nationale kennisbasis en standaarden
- OEM’s als systeemintegrator en ruggengraat van de volledige keten
- MKB‑bedrijven als bron van innovatie en wendbaarheid
Aan het NMC de taak om dit ecosysteem te verbinden, kennisdeling te faciliteren en leden te helpen bij nationale en internationale positionering.
Een historische kans voor Nederland
Nederland staat op een kantelpunt. Door nu gericht te investeren in innovatie, ketenregie en talentontwikkeling kan het NMC samen met overheid en Defensie een leidende rol creëren binnen de Europese marinebouw.
“Samen maken we van het NIDV Marinebouwcluster een spil in de Europese consolidatieslag – als architect, bouwer én innovator van de marine van de toekomst.”
Download het ambitiedocument hier