Onderzoek en ontwikkeling: Europees Defensiefonds (EDF) 

Het EDF stimuleert transnationale onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten voor bedrijven in de hele EU (plus Noorwegen en Oekraïne). Het fonds heeft een totaalbudget van € 7,3 miljard voor 2021-2027 (€ 2,7 miljard bestemd voor onderzoek en € 5,3 miljard voor ontwikkeling). De financiële steun wordt voornamelijk verstrekt in de vorm van subsidies tot 100% van de subsidiabele kosten, afhankelijk van de betrokken activiteiten, en een bonussysteem (waarbij bijvoorbeeld de deelname van mkb-bedrijven wordt beloond). 

Het EDF wordt uitgevoerd via een jaarlijks werkprogramma waarin de projecten worden gepresenteerd die in het komende jaar financiering zullen ontvangen. Het werkprogramma voor 2026 werd in december 2025 gepubliceerd en omvat 31 zogenaamde ’thema’s’ (bijvoorbeeld drones, luchtverdediging, oppervlakteschepen of underwater warfare) met een budget van ongeveer € 1 miljard. Het EDF-werkprogramma is hier beschikbaar.  

De bijbehorende calls worden in het eerste kwartaal van 2026 gepubliceerd via het EU Funding & Tenders Portal, met een deadline voor het indienen van voorstellen in september 2026. Het indienen van voorstellen kan alleen met een internationaal consortium met ten minste 3 bedrijven uit 3 verschillende landen.   

Het EDF maakt deel uit van de huidige EU-begroting, die loopt tot eind 2027. Het is nog niet duidelijk of en hoe een nieuw EU-programma voor R7D op defensie- en veiligheidsgebied deel zal uitmaken van de volgende EU-begroting (2028-2034). 

Meer informatie is te vinden op de EDF-website, waar ook tutorials staan ​​over de financiële en andere aspecten van deelname aan het EDF:
https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/european-defence-fund-edf-official-webpage-european-commission_en  

Productie en inkoop: Europees Defensie-industrieprogramma (EDIP)

Waar het EDF zich richt op R&D en dus op de vroege stadia van de industriële cyclus, richt EDIP zich op het ondersteunen van gezamenlijke productie en inkoop. Het programma heeft een budget van € 1,5 miljard voor 2026-2027. 

Net als het EDF wordt EDIP uitgevoerd via een jaarlijks werkprogramma. Publicatie hiervan wordt verwacht in het eerste kwartaal van 2026, met daarin de bijbehorende calls voor het indienen van voorstellen die gedurende het jaar zullen worden gepubliceerd. Daarna kunnen internationale consortia (bestaande uit ten minste 3 bedrijven uit 3 verschillende lidstaten) hun voorstellen indienen. 

Meer informatie is te vinden op de EDIP-website:
https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/edip-dedicated-programme-defence_en 

Financiële diensten en advies voor defensie: Europese Investieringsbank (EIB) en Europees Investeringsfonds (EIF)

In 2025 verstrekte de Europese Investeringsbank (EIB) circa € 4 miljard aan financiering voor defensieprojecten, tegenover slechts € 1 miljard in 2024. De EIB is van plan dit bedrag in 2026 verder te verhogen. De EIB is volledig in handen van, en wordt gefinancierd door EU-lidstaten. Naast de ondersteuning van grootschalige infrastructuurprojecten biedt de EIB bedrijven een reeks financieringsoplossingen, afhankelijk van hun omvang, waaronder directe bedrijfsleningen of intermediaire leningen via partnerbanken. 

Het Europees Investeringsfonds (EIF) is een dochteronderneming van de EIB, die zich richt op het mkb. Het EIF beheert de Defence Equity Facility, een instrument dat indirect durfkapitaal of private equity-financiering biedt via gespecialiseerde fondsen voor innovatieve start-ups. In Nederland heeft het EIF geïnvesteerd in het Amsterdamse Keen Venture Partners, dat onlangs het European Defence and Security Fund heeft gelanceerd. Dit fonds, dat wordt beschouwd als het grootste durfkapitaalfonds voor defensietechnologie in Europa, heeft als doel start-ups in de dual-use- en defensiesector te ondersteunen die cruciale capaciteiten ontwikkelen voor defensietoepassingen. 

Hoewel de EIB de criteria voor defensiebedrijven heeft versoepeld, sluit zij nog steeds projecten uit die verband houden met munitie of wapens. Naast financiële steun biedt de EIB ook financieel en technisch advies, met name aan mkb-bedrijven die hun activiteiten willen uitbreiden. 

Meer informatie en contactmogelijkheden zijn te vinden op de website van de EIB Defensie en Veiligheid:
https://www.eib.org/en/projects/topics/security-defence/index 

Nederlandse bedrijven kunnen ook rechtstreeks contact opnemen met het EIB-kantoor in Amsterdam:
https://www.eib.org/en/contacts/office/netherlands 

Samenwerking tussen ministeries van Defensie en de industrie bevorderen: Europees Defensieagentschap (EDA)

Het Europees Defensieagentschap (EDA), fungeert als een knooppunt voor intergouvernementele defensiesamenwerking binnen de EU. Het helpt lidstaten bij het harmoniseren van eisen, het coördineren van gezamenlijke projecten en het verbeteren van de interoperabiliteit. Voor de industrie werkt het EDA rechtstreeks samen met defensiebedrijven – van grote hoofdaannemers tot mkb’s – om toegang te bieden tot informatie, zakelijke kansen en EU-defensiemiddelen, waaronder onderzoek, innovatie en gezamenlijke ontwikkeling. Het pakt marktfragmentatie aan en bevordert grensoverschrijdende samenwerking en standaardisatie. Via workshops en de Industry Engagement Roadmap stemt het EDA de industriële capaciteiten af ​​op de defensieprioriteiten om het EDTIB te versterken. 

Het Hub for Defence Innovation (HEDI) van het EDA versnelt en verbindt defensie-innovatie, waardoor bedrijven kunnen samenwerken met lidstaten en defensieplanners, en ondersteunt gezamenlijke experimenten en de integratie van innovatie in capaciteitsontwikkeling.
De Capability Technology Groups (CapTechs) van het EDA voeren onderzoeks- en technologieactiviteiten uit in lijn met overeengekomen capaciteitsbehoeften en brengen de industrie, onderzoeksinstellingen en lidstaten samen.
Een speciale ‘SME Corner’ is bedoeld om gerichte informatie te bieden aan kleinere bedrijven.
EDA heeft een online B2B-platform dat tot doel heeft netwerken mogelijk te maken tussen verschillende entiteiten in de defensiesector (bedrijven, RTO’s, universiteiten, enz.) voor diverse soorten kansen (bijv. R&T-projecten, contracten).

Daarnaast, publiceert EDA jaarlijks Key Strategic Activities (KSA)-rapporten, waarin voor specifieke sectoren (zoals lucht-luchtbijtanken, 5G voor defensie en loitering munitions) de Europese defensietechnologische en industriële basis in kaart wordt gebracht. Individuele bedrijven kunnen verzoeken om registratie op het EDA Prioritisation Platform om toegang te krijgen tot deze KSA-rapporten.

Meer informatie op de EDA website: https://eda.europa.eu/what-we-do/industry-engagement 

Groei start-ups ondersteunen: EUDIS Business Accelerator

De EUDIS Business Accelerator, onderdeel van het EU Defence Innovation Scheme (EUDIS), is een programma dat zich richt op start-ups en scale-ups in de defensiesector. Het programma helpt hen de defensie markt te betreden, te groeien en op te schalen. 

Elk geselecteerd bedrijf ontvangt een nondilutive startfinanciering van € 120.000, waarmee de technologische ontwikkeling en commerciële groei worden versneld. 

Gedurende acht maanden ontvangen geselecteerde bedrijven coaching op maat, waardoor ze de behoeften van eindgebruikers in de defensiesector beter begrijpen en hun bedrijfsontwikkelings- en marktbenaderingscapaciteiten versterken. Deelnemers profiteren van exclusieve netwerkmogelijkheden met leiders uit de defensie-industrie, investeerders en militaire belanghebbenden, toegang tot testfaciliteiten om oplossingen in realistische scenario’s te valideren en mogelijkheden om in contact te komen met investeerders en bedrijven in heel Europa. 

Er zijn twee cohorten per jaar met aanmeldingsperiodes in december/januari en mei/juni. Daarbij worden ongeveer 20 innovatieve bedrijven geselecteerd. Het programma start in maart en september. 

Meer informatie: https://www.eudis-business-accelerator.eu/ 

Materieel en diensten voor grensbeheer: Frontex

Frontex is het Europees Agentschap voor grens- en kustbewaking, verantwoordelijk voor de ondersteuning van de EU-lidstaten bij het beheer van de buitengrenzen van de EU. Frontex is de afgelopen jaren aanzienlijk gegroeid, met een meerjarig budget van circa € 5-6 miljard voor 2021-2027 en een jaarlijks budget van meer dan € 1 miljard, waarmee operaties, personeel en een permanent korps van maximaal 10.000 grenswachten in 2027 worden gefinancierd. 

Voor bedrijven biedt Frontex aanzienlijke zakelijke kansen op gebieden zoals lucht- en maritieme bewakingsdiensten, drones, schepen, voertuigen, sensoren, IT- en datasystemen, cybersecurity, logistiek, training, onderzoek en consultancy. Inkoop gaat via openbare aanbestedingsprocedures van de EU. Deze worden gepubliceerd in het jaarlijkse inkoopplan van Frontex: https://www.frontex.europa.eu/about-frontex/procurement/procurement/general-information/ 

Europese capaciteiten verbinden: Militaire mobiliteit

Het EU-programma voor militaire mobiliteit kreeg in de huidige EU-begroting (2021-2027) ongeveer € 1,7-1,76 miljard toegewezen voor projecten voor dual-use transportinfrastructuur, die een snellere verplaatsing van troepen, materieel en voorraden mogelijk maken. De laatste call werd echter in 2023 gesloten. In de nieuwe EU-begroting (2028-2024) liggen er mogelijk nieuwe kansen, aangezien de Commissie een vertienvoudiging tot ongeveer € 17 miljard voorstelt voor verbeterde mobiliteit en maatregelen van het type “militair Schengen”. 

In november 2025 presenteerde de EU het Military Mobility Package, gericht op het waarborgen van een naadloze verplaatsing van troepen, materieel en militaire middelen binnen de EU. Dit is voornamelijk gericht op regelgevende en administratieve kwesties. 

Website van de EU over militaire mobiliteit:
https://defence-industry-space.ec.europa.eu/eu-defence-industry/military-mobility_en 

Verdere EU-gerelateerde NIDV-activiteiten

De stem van de Europese defensie-industrie in Brussel: ASD 

De Aerospace, Security and Defence Industries Association of Europe (ASD) vertegenwoordigt 28 grote Europese bedrijven en 23 nationale brancheverenigingen als directe leden, wat neerkomt op meer dan 4.000 bedrijven in 21 Europese landen. ASD is de belangrijkste gesprekspartner voor EU-instellingen en -agentschappen in Brussel en daarbuiten. 

NIDV is een direct lid van ASD en vertegenwoordigt de standpunten van de Nederlandse industrie in ASD-fora zoals de Algemene Vergadering, het Bestuur en specifieke werkgroepen. 

ASD heeft een online platform (‘ASD Connect’) voor defensiebedrijven uit heel Europa, dat onder andere matchmakingmogelijkheden biedt en informatie geeft over zakelijke kansen. NIDV-leden kunnen zich gratis registreren. 

https://www.asd-europe.org/about-asd/ 

Interdepartementale Coördinatiegroep (ICG) & Europese Defensiesamenwerking (EDS) 

Voor industriële aspecten met betrekking tot Defensie en Veiligheid werkt de Nederlandse overheid nauw samen met NIDV binnen de Interdepartementale Coördinatiegroep (ICG) Europese Defensiesamenwerking (EDS). Deze bestaat uit vertegenwoordigers van verschillende Nederlandse ministeries. In dit kader vertegenwoordigt NIDV ook niet-NIDV-deelnemers zoals VNO-NCW, MKB Nederland en FME. De ICG EDS bepaalt de Nederlandse bijdrage aan de Europese defensiesamenwerking. 

Samenwerking met andere Europese defensie- en veiligheidsorganisaties 

NIDV onderhoudt rechtstreeks contact met nationale defensie-industrieorganisaties (NDIA’s) uit verschillende Europese landen op bilateraal niveau om standpunten en best practices uit te wisselen.