+31 (0) 70 3644807

Search

De defensie- en veiligheidsindustrie ten tijde van COVID-19

apr 21, 2020 | corona, Nieuws

Voor de Nederlandse defensie- en veiligheidsindustrie (DVI) is de impact van de corona-crisis ingrijpend. Als leverancier aan de vitale sectoren wordt hard meegewerkt om deze crisis te beteugelen. Van het met spoed produceren van extra beademingsapparatuur, rijdende laboratoria en mobiele ziekenhuizen tot het ontlasten van de veiligheidsorganisaties of het overnemen van secundaire processen; iedereen draagt zijn of haar steentje bij. Tegelijkertijd is voor veel bedrijven de omzet uit civiele producten weggevallen en zitten er werknemers verplicht thuis.

Achtergrond

De DVI kenmerkt zich als een hoogtechnologische sector met brede internationale en civiele verwevenheid. De sector heeft een jaarlijkse omzet van € 5 miljard, waarvan 2/3e uit export. De DVI is goed voor 110.000 arbeidsplaatsen. 38% van de omzet in de sector zit in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Slechts enkele bedrijven werken exclusief voor defensie- en veiligheidsorganisaties.[1] Ondanks lopende opdrachten vanuit de overheid zijn verschillende toonaangevende bedrijven binnen de sector reeds hard geraakt door inzakkende omzet in de civiele markt. Brancheorganisaties als FME, NMT en de NAG zien ook de DVI als aanjager voor de bedrijven die zij (ook) vertegenwoordigen, hetgeen de NIDV volmondig ondersteunt. Het is van het grootste belang een adequate DVI in Nederland te behouden.

 Huidige maatregelen

Overheid en bedrijfsleven werken intensief samen om de gevolgen van de COVID19-pandemie tot een minimum te beperken. Dat geldt ook voor de bedrijven die werken voor defensie en veiligheid (DVI). Waar mogelijk passen zij productieprocessen aan om essentiële behoeften van overheid en ziekenhuizen te vervullen (bijv. Demcon en VDL werken samen aan de ontwikkeling van beademingsystemen).

De DVI-bedrijven kunnen gebruik maken van de generieke kabinetsmaatregelen. Daarnaast hebben de ministeries van Defensie en Economische Zaken en Klimaat besluiten genomen om de DVI te ondersteunen. Dat waardeert de NIDV zeer. Inmiddels heeft onze achterban van Defensie-functionarissen berichten ontvangen met een positieve grondhouding om samen op te trekken tijdens de crisis. Er is begrip voor de situatie bij de DVI. Ook heeft de commissaris militaire productie gemeld dat de staatssecretaris van EZK de nationale betalingsverplichting van deelnemende bedrijven in het F35 project heeft uitgesteld. Dat is in het belang vanwege de onder druk staande cashflow van de bedrijven.

 Aandachtsgebieden

  1. Bedrijven lijden onder ingetrokken opdrachten en gesloten productielijnen. Zowel bij dienstverleners als de technologische industrie leidt dit direct tot leegloop en omzetdaling. Vooral de luchtvaart, maar ook het maritieme domein en IT-bedrijven hebben hier veel last van. De grotere Nederlandse bedrijven nemen in hun kielzog veel MKB’ers mee.
  2. Bij een groot aantal bedrijven is de liquiditeit onvoldoende door het wegvallen van opdrachten. Houd rekening met de liquiditeitspositie van de bedrijven.
  3. De (toekomstige) inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht is essentieel. Het wetsvoorstel Defensiematerieelbegrotingsfondsmoet daarom zo snel mogelijk door de Tweede Kamer worden afgehandeld om de planning te halen om op Prinsjesdag een fondsbegroting aan te bieden. Defensieprojecten mogen door parlementaire behandeling geen vertraging oplopen.
  4. De defensie-industrie is ook op Europees niveau een essentiële sector die verantwoordelijk is voor krachtige innovaties. Mede daarmee wordt de Europese technologische autonomie versterkt. Dat is goed voor een effectieve Europese defensie. Ook met COVID19 blijkt eens te meer dat Europa technologisch autonoom moet zijn. Het versterken van deze sector moet daarom een prioriteit blijven zoals beoogd met het Europese Defensiefonds (EDF). Nederland moet daarom vasthouden aan de € 13 miljard voor het EDF dat loopt van 2021 tot 2027. Cofinanciering van projecten door de Nederlandse overheid is daarbij essentieel.
  5. Op korte termijn moet regelgeving worden gerealiseerd die vijandige overnames van bedrijven door buitenlandse partijen moet voorkomen.
  6. Als het kabinet vanwege de coronacrisis besluit tot een lockdown van Nederland, komen ook productieprocessen in Nederland in het geding. Vanwege het grote belang van de DVI moeten leveringen aan Nederlandse publieke veiligheidsorganisaties moeten bij een lockdown zo veel mogelijk doorgaan.

Oplossingen en kansen

  1. Haal aanbestedingen en midlife update programma’s naar voren en stel daarvoor een bedrag van € 500M beschikbaar.
  2. Versnel lopende aanbestedingen. Maak gebruik van beschikbare capaciteiten bij industrie en kennisinstellingen, ook om innovaties door te voeren. Schakel de Nederlandse industrie zo veel mogelijk in bij instandhouding.
  3. Steun de DVI in haar liquiditeitspositie.
  4. Behandel met spoed het Wetsvoorstel Defensiematerieelbegrotingsfonds en aanhangige defensieprojecten.
  5. Beperk de gevolgen bij een mogelijke Nederlandse lockdown voor de DVI als onderdeel van de vitale sectoren.
  6. Zet in op € 13 miljard in het EDF en zorg dat de Nederlandse regering EDF-projecten cofinanciert.

Naast de negatieve impact van de huidige crisis is er ook een aantal kansen voor Defensie. Zowel bij IT, productie, en onderhoudsbedrijven is er nu sprake van veel overcapaciteit door het wegvallen van orders. Omdat er een structureel tekort is aan de kennis en kunde die deze bedrijven bezitten kan Defensie daar nu haar voordeel mee doen door:

  • a) Opdrachten naar voren te halen.
  • b) Onderhoud verder uit te besteden.
  • c) Te investeren in innovatieve en hoogtechnologische ontwikkelingen.

Voor dit laatste is het van belang dat Defensie open staat voor spontane offertes (unsolicited proposals). Tenslotte is het van belang dat Defensie en andere veiligheidsorganisaties tijdens deze crisis zoveel mogelijk in Nederland inkopen. Daardoor kunnen productie en levering zo veel mogelijk doorgaan.

Indien de maatschappelijke activiteiten binnen Nederland op termijn weer worden opgeschaald, verdient het aanbeveling dat ook andere publieke veiligheidsorganisaties direct opdrachten verlenen om productieprocessen weer op gang te brengen. Daarvoor zouden nu al maatregelen kunnen worden genomen.

[1] Triarii rapport 2019

Contactpersoon

Matthijs Olde

Matthijs Olde

Adviseur Politiek, Projecten en Communicatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Matthijs Olde via m.olde@nidv.eu.

Eerder nieuws